Pieterpad: Vorden – Zelhem (18 km)

3 maart 2025

De weerman voorspelt eerst nachtelijk vriesweer en daarna zon, zon en nog eens zon. En deze keer heeft hij overschot van gelijk. Het is stralend wandelweer. Het is tijd om aan het tweede gedeelte van het Pieterpad te beginnen. Gisteren installeerde ik de camper bij Camperlocatie De Bronckhorst in Zelhem, een prima uitvalsbasis voor de volgende twee etappes. Het is een mooie plek met stroom en sanitair voor de camper. Douches en toiletten zijn er helaas niet, maar dat overleef ik vast wel. Door werkzaamheden bij het openbaar vervoer rijden een aantal bussen niet. Het bus- en treintraject naar Vorden gaat via Winterswijk en dat is nogal uit de richting. Het duurt anderhalf uur, twee overstappen en een prijskaartje van 16,5€ om een afstand van zestien kilometer te overbruggen. Gelukkig leggen Belgen zich daar makkelijk bij neer. Het openbaar vervoer is bij ons zo mogelijk nog chaotischer.

De etappe start bij het kasteel van Vorden waar de route vorige keer eindigde. Hoewel het nog vriest staat het kasteel al te schitteren in de zon. De laatste keer was het hier vrij mistig.

Vlakbij de kasteelpoort kan je letterlijk in de voetsporen treden van Toos en Bertje, de twee vriendinnen die het Pieterpad op de kaart zetten in 1978.

Van daaruit gaat het traject door een smalle eikenlaan naar de Veengoot, een van de waterlopen rond het kasteel. Evenwijdig met de Veengoot ligt het Knopenlaantje. Het bospad heeft zijn naam te danken aan de rare knopen in de takken van de struiken en de beuken. Die knopen zijn er niet vanzelf gekomen. Ze zijn het gevolg van een traditie die al ontstond voor de Tweede Wereldoorlog. Verliefde stelletjes gingen in die tijd vaak wandelen in het romantische laantje. Als uiting van hun liefde voor elkaar legden ze lussen in de jonge beukentwijgjes en in andere struiken. Volgens de overlevering houdt de liefde daardoor langer stand. Naarmate de bomen groter worden, groeien de knopen mee tot ze niet meer te ontwarren zijn, zonder de boom te beschadigen. Het gebeurt niet vaak, maar jammer genoeg vergat ik een foto te nemen van zo’n knoop ter illustratie…

Je wandelt hier door het eeuwenoude landschap van de Achterhoek in het oosten van Gelderland. Weilanden, kleine heidevelden, kronkelende beken, bossen en… een golfclub zorgen onderweg voor een afwisselend landschap.

Vijf kilometer ten zuidoosten van Vorden gaat het Pieterpad over de Kapellebult van Linde. Bovenop de mini-heuvel staat een monument ter herinnering aan de kapel die er tussen 1563 en 1826 stond. Even verder kom je bij de Lindesche Molen, een beltmolen uit 1856. De constructie werd in 1971 gerestaureerd en is in principe draaivaardig. Het gebouw heeft tegenwoordig een ontspannende functie. In de molen is een theater gevestigd waar regelmatig voorstellingen doorgaan. Naast de molen is een lokaal waar wandelaars en fietsers even kunnen uitrusten. Je kan er zelf koffie of thee zetten.

Het traject gaat vervolgens een hele tijd over een rustige rijbaan voorbij Huize Zelle, dat deel uitmaakt van het eeuwenoude Landgoed Zelle. Op het terrein staan zes mooie vakantiehuizen, variërend van houten Finse bungalows tot kleine boerderijhuizen. Hoewel het historische gebouw er best mag wezen, is dit het saaiere gedeelte van de etappe.

Het wordt minder saai in ’t Zand, een mooi natuurgebied met overwegend naaldbomen, maar ook weilanden en heidevelden. De Nederlandse band Normaal, die afkomstig is uit deze streek, zingt erover in de hit “Oerend hard”. Bertus op de Norton en Tinus op de BSA gingen immers oerend hard crossen op het Hengelse Zand. Hier kan je met een beetje geluk wel eens herten spotten, maar jammer genoeg vandaag niet.

De aankomst ligt in Zelhem en dat is een gezellig dorp met leuke terrassen in het centrum. Smoks Hanne is een opvallende aanwezige in het straatbeeld. Wat, wie? Tja, dat vroeg ik me eerst ook af. Smoks Hanne is de heks van Zelhem die hier zo’n 150 jaar geleden woonde. Ze is het beroemdste kruidenvrouwtje van de Achterhoek. Ze had genezende krachten en helderziende gaven. Ze droeg veel te grote klompen, die bij het lopen over de grond sleepten. In de Achterhoek heet dat “smoksen”. Daardoor werd ze Smoks Hanne genoemd. Het vrouwtje vloog ’s nachts, achterstevoren, zittend op haar bezem, door Zelhem. Het verhaal gaat dat ze op een nacht tegen de kerktoren vloog en daarbij een van haar klompen verloor. Smoks Hanne vliegt nog steeds door de straten van Zelhem en als je goed kijkt, draagt ze slechts één klomp. Die andere ligt waarschijnlijk nog ergens onder de kerktoren…

De zon zorgt voor een lentegevoel. Na de etappe vlei ik me neer op het terras van “Eeterij & tapperij De Smoks” voor een late lunch. Nog 244 kilometer te gaan…