Pieterpad: Ommen – Hellendoorn (21 km)

4 februari 2025

De weerman voorspelt prima weer. Dat is een mooie gelegenheid om een vervolg te breien aan het Pieterpad avontuur. Ik zak weer af naar Nederland. Camperpark Hellendoorn wordt de uitvalsbasis voor de komende dagen. Deze camperplaats heeft 44 plekken en is uitgerust met een nieuw sanitair gebouw. In- en uitchecken gebeurt via een automaat. Ik vind de automatisering altijd een beetje jammer. Er is geen welkomstcomité, maar alles is wel goed geregeld. Bijna alles. Het openbaar vervoer laat in deze regio een beetje te wensen over. Gelukkig is de Facebookpagina “Pieterpad vervoer” weer een goede hulp. Vanmorgen kreeg ik een lift van Giny. Deze dame dropte me bij het startpunt van de etappe in Ommen.

Het is best een bijzonder etappe. Het traject wordt namelijk omschreven als een “bergetappe” en dat is toch wat vreemd voor het vlakke Nederlandse landschap. Echte bergen zijn er natuurlijk niet, maar wel een aantal heuvels. De glooiende omgeving staat bekend als de Sallandse Heuvelrug. Het zijn eigenlijk stuwwallen die ontstonden in de ijstijd, toen er een dikke ijslaag over het land lag. Stuwwallen zijn gevormd door gletsjertongen die het ijs omhoog duwden, waardoor er een glooiend landschap groeide.

De Besthmenerberg is de eerste stuwwal van de Sallandse Heuvelrug, maar ik heb niet eens in de gaten dat de route bergop gaat. Er is slechts een hoogteverschil van 34 meter. Na de Eerste Wereldoorlog was deze locatie een vakantieoord voor internationale jeugdkampen, maar er kleeft jammer genoeg nog een ander verhaal aan vast. Op de flanken van de Besthmenerberg was tijdens de Tweede Wereldoorlog een concentratiekamp gevestigd, namelijk Kamp Erica. Het kamp werd in 1942 in gebruik genomen omdat de andere gevangenissen overvol zaten. Het strafkamp werd bewaakt door werkloze Amsterdammers, bijgestaan door SS’ers die in Ommen een opleiding volgden tot kampbewaker. Dat beloofde niet veel goeds. Toen de Nederlandse rechters beseften dat de gevangenen er onmenselijk werden behandeld, besloten ze er geen veroordeelden meer naartoe te sturen. In 1943 werd het een opvoedingskamp voor onder meer landlopers en bedelaars. Na de oorlog werden er nog enkele jaren vermeende collaborateurs opgesloten in afwachting van hun proces. Er staat een sober herdenkingsmonument.

De uitkijktoren op de Besthmenerberg zou een leuke attractie moeten zijn, maar die is momenteel gesloten. Men deed in 2024 een inspectie waarbij men concludeerde dat de constructie niet veilig genoeg was om er publiek op los te laten. Jammer, want ik kreeg meteen zin om erop te klimmen.

De Lemelerberg is met zijn 60 meter een hogere heuvel, maar ook dit is geen echte kuitenbijter. In dit natuurgebied wandel je door een gevarieerd natuurlandschap van heide en bosjes, afgewisseld door zandvlaktes. Schapen zorgen ervoor dat de heide niet dichtgroeit met bomen of vergrast. In deze buurt werd een waterpomp geïnstalleerd met drinkbaar water. Hier kunnen niet alleen paarden, maar ook wandelaars hun dorst lessen en even rusten. Draai gewoon aan het wiel om je fles bij te vullen. Op het hoogste punt van de Lemelerberg heb je een prachtig uitzicht over het heidelandschap. Bij helder weer is zelfs Duitsland te zien. Dat is vandaag niet het geval.

Tussen de Lemelerberg en de Archemerberg ligt een enorme zwerfkei. Toen de gletsjers eeuwen geleden het ijs omhoog duwden, kwamen er ook stenen mee. Deze steen dateert vermoedelijk uit de ijstijd. Hij kreeg de toepasselijke naam Dikke Steen. Zijn gewicht wordt op 23 ton geschat. Op het eerste gezicht lijkt de zwerfkei niet zo groot, maar dat komt omdat hij maar half uitgegraven is.

De steilste klim volgt bij de Archemerberg. Die is bijna 80 meter hoog. Ook deze beklimming is niet uitputtend, maar hiermee ben je wel een beetje opgewarmd. Het traject naar de top gaat over geel, mul zand vol zwerfkeien uit de ijstijd. Ook hier overheerst het heide- en boslandschap. Op de kale top van de Archemerberg volgt vanzelfsprekend een mooi panorama.

Verderop loopt de etappe een stuk naast het Overijsels Kanaal. De waterloop verbond vanaf 1855 Zwolle en Deventer met Twente zodat de scheepvaart niet langer afhankelijk was van onbetrouwbare rivieren en beken. Het kanaal was belangrijk voor de textielindustrie en de veenontginning. Toen het Twentekanaal in gebruik werd genomen en het wegverkeer belangrijker werd, verloor het Overijssels Kanaal zijn nut. Sinds 1962 varen er geen schepen meer.

De laatste kilometers naar Hellendoorn gaan via de Eelerberg door ruime, maar modderige bospaden. Gelukkig heeft het gevroren waardoor de ondergrond verhard is. De Eelerberg zou 40 meter hoog moeten zijn, maar het is voor mij een raadsel wanneer ik erover ben gewandeld. De benaming bergetappe moet je absoluut met een korrel zout nemen. De route van Ommen naar Hellendoorn is vooral boeiend omwille van het mooie en afwisselende landschap waarbij je af en toe een beetje in stijgende en dalende lijn gaat. Nog 327 kilometer te gaan…